De opbouw van de archieven

De archieven van Figi en Ruys zijn niet bewust als archieven gevormd. De kern van het inmiddels gevormde archief bestaat uit een aantal documentatieboeken, waarin door de jaren heen de actualiteit van de bedrijven is vastgelegd resp. uit de administratieve stukken die in de loop der jaren in de vele kelders, tussenverdiepingen en zolders van het bedrijf gedeponeerd waren. Het familiekarakter van de onderneming heeft voorkomen dat administratieve stukken en veelsoortig ander documentatiemateriaal in werd opgeruimd. Sinds de jaren zeventig is het grootste deel van het archiefmateriaal door familieleden getraceerd en vanuit hun vindplaatsen voor gerichte bewaring bijeengebracht resp. naar archiefbewaarplaatsen overgebracht. Een gedeelte, waaronder de particulier bijgehouden documentatie boeken, is nog in familiebezit. Om de archivalia voor de toekomst te behouden, is in 1985 de archiefstichting opgericht. Deze stichting is deels eigenaar, deels beheerder van een groot deel van de archieven. Ook wordt de collectie actief uitgebreid door aankopen en schenkingen. Zo is onlangs door de dochter van de heer Crommelin het programma- en handtekeningenboek aan de stichting geschonken uit de jaren twintig, toen haar vader eerst in de Nieuwe Sociëteit en nadien in de Concertzaal Figi concerten organiseerde.

Het archief is opgebouwd uit zes bestanddelen:

  • Het archief van Hotel Theater Figi in Zeist

De collectie theateraffiches is uniek. Deze is in bewaring ondergebracht bij het Theater Instituut Nederland, waar zij 10% van de vooroorlogse affiches uitmaakt (zie het desbetreffend overzicht bij de bijgevoegde bruikleenovereenkomst – bijlage 5).

Een belangrijk deel van het bedrijfsarchief is in 1981 in bewaring gegeven aan het Rijksarchief in de provincie Utrecht (het huidig Utrechts Archief). In 1989 is door het Rijksarchief de Inventaris van de Archieven van de Ruijs’ Bedrijven te Zeist opgesteld. Dit betrof 20 meter in bewaring gegeven archivalia. Nadien is nog eenzelfde hoeveelheid archivalia aan de bewaargeving toegevoegd. Hier is van de zijde van de Stichting een voorlopige inventarisatie gemaakt. Inmiddels is de bij het Utrechts Archief in bruikleen gegeven stukken in bewaring gegeven aan het Gemeente archief van Zeist, omdat de toegankelijkheid ervan daardoor vergroot werd.

Verder is documentatiemateriaal ondergebracht bij het Nederlands Filmmuseum in Amsterdam en het Katholiek Documentatie Centrum in Nijmegen. Ook is er relevant archiefmateriaal in bezit van familieleden Ruijs, waaronder een uitgebreide collectie documentatieboeken.

Het Figi-complex is in de jaren negentig volledig gesloopt en ter plaatse is een nieuw hotel-theatercomplex gebouwd. Het archief van Figi vanaf 1990 ligt nog ondergebracht in de archiefruimte van het hotel-theater.

Zowel tijdens de bouwkundige groei in de jaren twintig en dertig als bij de nieuwbouw van 1994 zijn eigentijdse beeldtalen ontwikkeld door respectievelijk het kunstenaarsechtpaar Visser-Düker en de kunstenaars van Ravage. Kunstobjecten van hen en andere kunstenaars die bij Figi betrokken zijn vormen ook onderdeel van het archief.

  • Het archief van Slot Zeist BV in Zeist

Sinds 1969 ligt de horeca-exploitatie van het in de jaren zestig gerestaureerde 17e eeuwse Slot Zeist bij een dochtervennootschap van Figi (Horeca Exploitatie Slot Zeist / Slot Zeist BV). In 2009 heeft deze vennootschap Slot Zeist grotendeels van de gemeente Zeist gehuurd. De archieven van deze vennootschap en documentatiemateriaal met betrekking tot evenementen in Slot Zeist zijn bewaard als onderdeel van het archief van Figi.

  • Het archief van Ruys Meubileerinrichting / Ruys Interieurs

Ruys’ meubileerinrichting is in 1925 ontstaan vanuit Figi, opgericht door een van de broers Ruijs. Het bedrijf is betrokken geweest bij veel prestigieuze restauratieprojecten, waaronder de paleizen Soestdijk, Noordeinde en Huis ten Bosch. De dossiers over de inrichting van de Koninklijke paleizen zijn in 2001 in bewaring gegeven aan het Koninklijk Huisarchief (bijlage 8). Andere projecten zijn onder meer de vergaderzaal van de Eerste Kamer der Staten Generaal, de troonzetels in de Ridderzaal, de Trêveszaal, de monumentale panden van de Hoge Raad en van de Raad van State, het Paleis op de Dam, Paleis Het Loo, het raadhuis van Hilversum, Het Huis ter Donck, de Koninklijke wachtkamers van de stations in Baarn en in Den Haag, de galarouwkoets van de Koninklijke familie, de Duitse en de Turkse Ambassades, het Louis Couperus Museum, het Hodsonhuis in Haarlem, enz. Het bedrijfsarchief van Ruys is behoudens de naar het Koninklijk Huisarchief overgebrachte dossiers van de Koninklijke paleizen ondergebracht bij het gemeentearchief of bevinden zich in de archiefruimte in Figi dan wel bij familieleden.

  • Documentatie van organisaties waarbij familieleden Ruijs betrokken waren.

De familie Ruijs is nu bijna 100 jaar betrokken bij Hotel Theater Figi. Vele jaren woonden en leefden de tien broers en zusters in het hotel-theater-complex en vandaar uit zij waren actief in de Zeister samenleving. Twee familieleden waren lange tijd wethouder va Zeist. Veel familieleden waren in en vanuit Zeist actief in een grote verscheidenheid van organisaties en verenigingen. Tijdkenmerkende archivalia van deze organisaties zijn bewaard gebleven.

  • Collectie betrekking hebbend op de familie Ruijs

De verwevenheid van de familie en de familiebedrijven Figi en Ruys’ Meubileerinrichting is groot. Een bijzondere omstandigheid is dat in de 100 jaar waarin de familie Ruijs in de leiding van de onderneming zit, er slechts sprake is van twee generaties. Ter toelichting: de oudste van de eerste generatie tien broers en zusters (die allen in Figi werkzaam geweest zijn) is geboren in 1884, de jongste van de tweede generatie 7 broers en zus Ruijs (idem) in 1955. De familiestukken zijn daardoor slechts een keer overgegaan c.q. zijn bijeengebleven en geven een beeld van een 19e en 20e eeuwse Utrechtse familie, die als collectief in Figi en in Zeist op allerlei terrein actief werd.

  • Collecties betrekking hebbend op aanverwante families

Dit betreft onder meer de familie Dunselman. De kok en banketbakker Hein Dunselman nam in 1899 een bestaande kok en banketbakkerszaak in Zeist over en werd in 1936 schoonvader van een der tien broers en zusters Ruijs. Ter illustratie is een beschrijving bijgevoegd van de familie Dunselman in het begin van de 20e eeuw.